ควบคุมน้ำหนักแทบตายแต่ไม่เห็นผลสักที เชื่อว่าหลายคนคงเผชิญกับปัญหาบั่นทอนจิตใจนี้มานานนับปี แต่จะไปดูดไขมัน ยกกระชับสัดส่วน กินยาลดน้ำหนัก หรือลดขนาดกระเพาะอาหารก็ไม่ใช่ตัวเลือกที่ใช่สำหรับตัวเอง

ในปัจจุบันได้มีตัวเลือกใหม่ในการช่วยควบคุมน้ำหนักที่น่าสนใจ นั่นคือ “ปากกาลดน้ำหนัก” ซึ่งเป็นอีกอุปกรณ์ช่วยเร่งรัดให้ร่างกายของเราปรับสมดุลภายในเพื่อให้เอื้ออำนวยต่อการลดน้ำหนักมากขึ้น

 ปากกาลดน้ำหนักนั้นทำงานอย่างไร ปลอดภัยมากแค่ไหน แล้วมีวิธีการใช้งานอย่างไรบ้าง

ปากกาลดน้ำหนัก (Weight Loss Pen) หรือบางคนอาจเรียกว่า “ปากกาควบคุมน้ำหนัก” คือ ด้ามปากกาที่บรรจุสารยาที่มีจุดมุ่งหมายในควบคุมน้ำหนัก ลดความอยากอาหาร จนผู้รับสารกินอาหารน้อยลงในที่สุด

หลักการทำงานของปากกาลดน้ำหนัก

ปากกาลดน้ำหนักจะมีลักษณะเป็นด้ามปากกาที่ส่วนปลายจะมีเข็มขนาดเล็กคล้ายหมุดติดกระดาษติดตั้งอยู่ ผู้ใช้ปากกาจะต้องจิ้มเข็มลงไปใต้ผิวหนังเพื่อเดินสารยาเข้าสู่ร่างกาย โดยสามารถจิ้มเข็มได้ด้วยตนเอง ไม่จำเป็นต้องให้แพทย์หรือเจ้าหน้าที่ทำให้แต่อย่างใด บริเวณที่นิยมฉีด ได้แก่ หน้าท้อง สะโพก หรือต้นขา

ในปัจจุบันสารยาที่นิยมบรรจุใส่ในปากกาลดน้ำหนักก็คือ “สารลิรากลูไทด์ (Liraglutide)” ซึ่งเป็นสารยาที่จะไปลดการทำงานของฮอร์โมน GLP-1 ซึ่งเป็นฮอร์โมนในระบบทางเดินอาหารของร่างกาย ส่งผลทำให้ผู้ใช้ปากการู้สึกอิ่มท้องยาวนานขึ้น ลดความรู้สึกอยากอาหาร และปรับสมดุลน้ำตาลในเลือด ทำให้พฤติกรรมกินจุกจิกลดน้อยลง ช่วยให้ผู้ที่กำลังวางแผนลดน้ำหนัก สามารถทำตามแผนได้ดียิ่งขึ้น

นอกจากสารยาลิรากลูไทด์ อีกสารยาที่ใช้ในปากกาลดน้ำหนักเหมือนกันก็คือ “สารยาเซมากลูไทด์ (Semaglutide)” ซึ่งเป็นตัวยาที่ใช้รักษาผู้ป่วยโรคเบาหวานชนิดที่ 2 แต่ยังสามารถใช้ในการควบคุมน้ำหนักได้อีกด้วย

แพทย์จะเป็นผู้พิจารณาถึงชนิดของสารยาที่บรรจุในปากกาลดน้ำหนักให้กับผู้เข้ารับบริการเอง เนื่องจากอาจมีผลข้างเคียงและเงื่อนไขในการใช้งานไม่เหมือนกัน

ปากกาลดน้ำหนักมีกี่ประเภท?

ปากกาลดน้ำหนักที่นิยมกันอยู่ในปัจจุบันเป็นมีอยู่รูปแบบเดียว คือ เป็นด้ามปากกาที่ส่วนปลายมีเข็มขนาดเล็กสำหรับจิ้มลงใต้ผิว ความแตกต่างของปากกาดลดน้ำหนักอาจอยู่ที่สารยาที่บรรจุอยู่ในปากกา ซึ่งแพทย์จะเป็นผู้ประเมินถึงสารยาตัวที่เหมาะสมรวมถึงปริมาณที่ใช้แล้วเห็นผลต่อการลดน้ำหนักเอง

ปากกาลดน้ำหนักเหมาะกับใคร?

ปากกาลดน้ำหนัก อาจเหมาะกับผู้ที่มีเงื่อนไขดังต่อไปนี้

• ผู้ที่อยากให้การลดน้ำหนักเห็นผลและอย่างสม่ำเสมอ
• ผู้ที่มีปัญหากินจุกจิก หิวบ่อย และอยากลดพฤติกรรมการกินเหล่านี้ให้น้อยลง
• ผู้ที่เคยลดน้ำหนักด้วยวิธีอื่นๆ มาก่อนแต่ยังไม่เห็นผล และต้องการตัวช่วยอื่นๆ เพื่อกระตุ้นให้น้ำหนักตัวลดลงได้สำเร็จมากขึ้น

อย่างไรก็ตาม การลดน้ำหนักที่เหมาะสมที่สุด คือการกินอาหารให้ครบ 5 หมู่ เน้นผักผลไม้ หลีกเลี่ยงอาหารไขมันสูง รวมถึงออกกำลังกายอย่างสม่ำเสมอ

ปากกาลดน้ำหนัก จึงเป็นเพียงหนึ่งทางเลือกสำหรับผู้ที่ต้องการควบคุมน้ำหนักและต้องมีแพทย์เป็นผู้พิจารณาเท่านั้น

ปากกาลดน้ำหนักไม่เหมาะกับใคร?

ปากกาลดน้ำหนักเปรียบเสมือนการใช้ยาเข้ามาเป็นตัวช่วย ผู้ที่มีเงื่อนไขด้านสุขภาพบางประการจะไม่สามารถใช้ปากกาชนิดนี้ได้ หรือจึงจำเป็นต้องปรึกษาแพทย์อย่างละเอียดก่อนใช้ปากกาลดน้ำหนัก มิฉะนั้นปากกาอาจไปส่งผลกระทบต่อโรคประจำตัวหรือสุขภาพที่เป็นอยู่ได้

โดยผู้ที่อาจไม่เหมาะกับปากกาลดน้ำหนักหรือควรปรึกษาแพทย์ก่อนใช้ อาจมีดังนี้ เช่น

• สตรีมีครรภ์ สตรีที่กำลังให้นมบุตร รวมถึงสตรีที่กำลังวางแผนจะมีบุตรในอนาคต
• เด็กอายุต่ำกว่า 18 ปี
• ผู้ที่ใช้ยารักษาโรคเบาหวานบางชนิด
• โรคมะเร็งไทรอยด์ (Medullary Thyroid Carcinoma)
• ผู้ที่มีภาวะแพ้สารยาลิรากลูไทด์
• ผู้ที่มียาประจำตัวที่มีสารประกอบของฮอร์โมน GLP-1 รวมอยู่ด้วย
• ผู้ที่มีโรคประจำตัวหรือความผิดปกติเกี่ยวกับกระเพาะอาหาร เช่น ภาวะกระเพาะอาหารบีบตัวช้า (Gastroparesis)
• ผู้ที่เคยหรือมีโรคประจำตัวเกี่ยวกับตับ ตับอ่อน และไต
• ผู้ที่เคยหรือเป็นโรคและภาวะทางจิตเวช เช่น โรคซึมเศร้า

วิธีใช้ปากกาลดน้ำหนัก

หลังจากปรึกษาแพทย์แล้วว่าสามารถใช้ปากกาลดน้ำหนักได้ แพทย์อาจแนะนำวิธีการใช้ให้ ดังต่อไปนี้

• ตรวจสอบปากกาเสียก่อน โดยถอดปลอกปากกาออก ตรวจดูสารยาที่บรรจุอยู่ภายในซึ่งต้องเป็นของเหลวเนื้อใส ไม่มีสีเจือปน
• ในบรรจุภัณฑ์ที่ได้รับมา จะมีชิ้นส่วนเข็มใส่แยกออกจากปากกา ให้ดึงส่วนแผ่นกระดาษที่ปิดอยู่ตรงก้นเข็มออก แล้วใส่หัวเข็มลงไปที่หัวปากกา กดน้ำหนักนิ้วลงเล็กน้อยเพื่อให้เข็มลงล็อกสนิทกับหัวปากกา
• ดึงปลอกพลาสติกปิดหัวเข็มชั้นออก ระมัดระวังอย่าให้เข็มงอ ทู่ หรือชำรุด
• ตรวจสอบการไหลของสารยาในปากกา ด้วยการหมุนก้านปากกาส่วนท้ายให้แถบสีขาวขึ้นสัญลักษณ์จุด 2 จุดกับ 1 ขีด แล้วแหงนปลายปากกาขึ้นด้านบน กดก้นปากกาให้แถบสีขาวขึ้นสัญลักษณ์เลข 0 อีกครั้ง สังเกตว่าที่ปลายเข็มมีสารยาหยุดออกมาหรือไม่ หากหยดก็แสดงว่าการไหลของสารยาเป็นปกติใช้ได้
• ตั้งปริมาณยาที่ต้องการจะฉีด ด้วยการหมุนก้านปากกาส่วนท้ายจนแถบสีขาวขึ้นตัวเลขปริมาณยาที่จะฉีด เช่น 0.6 mg หรือ 1.2 mg
• ทำความสะอาดผิวบริเวณที่จะฉีดยาด้วยแอลกอฮอล์ฆ่าเชื้อ
• จิ้มเข็มฉีดยาลงไปที่ผิว จากนั้นกดก้นปากกาค้างไว้ สังเกตดูสัญลักษณ์ตรงแถบสีขาวที่ต้องเลื่อนจากเลขปริมาณยากลับไปเป็นเลข 0 อีกครั้ง แล้วนับ 1-6 ช้าๆ แล้วจึงค่อยถอนเข็มออกจากผิวหนัง
• ใส่ปลอกครอบเข็มฉีดยาแล้วกดให้แน่น จากนั้นถอดหัวเข็มออกจากหัวปากกาเพื่อนำไปทิ้ง ใส่ปลอกปากกากลับเข้าไป เป็นอันเสร็จสิ้นขั้นตอน

ปากกาลดน้ำหนักปลอดภัยไหม?

ปากกาลดน้ำหนักเป็นวิธีช่วยการลดน้ำหนักที่ปลอดภัย หากใช้ปากกาลดน้ำหนักของแท้ที่ผ่านการรับรองจากองค์การอาหารและยา รวมถึงอยู่ภายใต้การดูแลอย่างใกล้ชิดจากแพทย์ มีการนัดหมายกลับมาดูการเปลี่ยนแปลงของน้ำหนักอย่างเสมอ

ซื้อปากกาลดน้ำหนักมาใช้เองได้ไหม?

คุณไม่ควรซื้อปากกาลดน้ำหนักมาใช้เองโดยเด็ดขาด เพราะอาจได้ปากกาลดน้ำหนักที่ไม่ได้มาตรฐาน จนเกิดการติดเชื้อขึ้นได้

นอกจากนี้ การใช้ปากกาลดน้ำหนักโดยไม่มีแพทย์ผู้เชี่ยวชาญเป็นผู้ดูแล อาจทำให้สารในปากกาส่งผลกระทบกับโรคประจำตัวหรือสุขภาพของผู้ที่ใช้ปากกาลดน้ำหนักได้

ผลข้างเคียงของปากกาลดน้ำหนัก

อาการไม่พึงประสงค์ที่พบได้ทั่วไปในช่วง 1 สัปดาห์แรกหลังใช้ปากกาได้แก่

• คลื่นไส้อาเจียน
• เบื่ออาหาร
• ปวดท้อง
• ท้องผูก
• ท้องเดิน

และขณะเดียวกันการใช้ปากกาลดน้ำหนักก็อาจก่อความผิดปกติเกี่ยวกับการทำงานของระบบของร่างกายภายหลังจากใช้ปากกาได้อีกด้วย เช่น โรคตับอ่อนอักเสบ โรคเกี่ยวกับถุงน้ำดี ภาวะน้ำตาลในเลือดต่ำ อาการไตวาย ภาวะหัวใจเต้นเร็วผิดปกติ ภาวะซึมเศร้ารุนแรงขึ้น เสี่ยงเกิดความคิดอยากฆ่าตัวตาย

นี่จึงเป็นเหตุผลสำคัญที่การใช้ปากกาลดน้ำหนักจะต้องอยู่ภายใต้การดูแลของแพทย์เท่านั้น

และการใช้ปากกาลดน้ำหนักเพียงอย่างเดียวก็อาจไม่สามารถช่วยให้การลดน้ำหนักของคุณสำเร็จได้ หากปราศจากวินัยในการดูแลตนเองด้านอื่นๆ ร่วมด้วย เช่น การเลือกกินอาหารที่ไขมันต่ำ การออกกำลังกายอยู่เสมอ การพักผ่อนให้เพียงพอ